Usterka samolotu a odszkodowanie
Sama informacja o awarii samolotu nie przesądza, że linia może odmówić odszkodowania. Zwykłe problemy techniczne należą do ryzyka prowadzenia przewozów lotniczych. Niektóre zdarzenia, na przykład ujawniona ukryta wada konstrukcyjna silnika, mogą jednak stanowić nadzwyczajne okoliczności. Liczy się źródło problemu oraz jego wpływ na konkretny lot.
Kancelaria prowadząca roszczenia pasażerów przeciwko liniom lotniczym.
Jeżeli Twój lot był opóźniony albo odwołany z przyczyn technicznych, zgłoś go do wstępnej analizy SBJ. Na początek wystarczą dane lotu i kontakt. Nie musisz samodzielnie oceniać dokumentacji technicznej przewoźnika. Zobacz zasady i wynagrodzenie SBJ. Sprawdź też, jakie informacje zachować.
Najpierw sprawdzamy zakłócenie i zakres EU261
Poradnik dotyczy lotów objętych unijnymi zasadami ochrony pasażerów.
W podstawowym zakresie obejmują one wyloty z UE oraz przyloty do UE z państwa trzeciego, jeśli lot wykonuje przewoźnik unijny, z zastrzeżeniem świadczeń otrzymanych w tym państwie trzecim. Znaczenie mają też potwierdzona rezerwacja i wymagania dotyczące odprawy; przy odwołaniu nie trzeba stawiać się na odprawę odwołanego lotu. Samo kupienie biletu na stronie europejskiego sprzedawcy nie przesądza o objęciu podróży EU261.
Przy opóźnieniu ryczałtowe odszkodowanie wymaga co do zasady dotarcia do miejsca docelowego co najmniej 3 godziny po planie. Przy odwołaniu ocena wygląda inaczej: liczą się także termin powiadomienia i parametry zaoferowanej alternatywy. Nie stosujemy do każdego odwołania progu 3 godzin spóźnienia.
Kwoty bazowe wynoszą 250, 400 lub 600 EUR na uprawnionego pasażera, zależnie od odległości i kategorii trasy. Dla lotów wewnątrz UE powyżej 1500 km kwota bazowa to 400 EUR, również gdy trasa jest dłuższa niż 3500 km. W określonych przypadkach kwota może zostać obniżona. Dokładne warunki opisujemy w poradnikach o opóźnionym locie i odwołanym locie. Awaria sama w sobie nie oznacza więc automatycznie wypłaty 600 EUR.
Nagła awaria nie musi być nadzwyczajną okolicznością
Linia może wskazać, że część zepsuła się niespodziewanie, samolot przeszedł przeglądy, a usterki nie dało się wcześniej wykryć. Taki opis nie wystarcza jeszcze do wyłączenia odpowiedzialności. TSUE w sprawie van der Lans C-257/14 uznał, że niespodziewana awaria wynikająca z przedwczesnej wadliwości części może należeć do normalnej działalności przewoźnika, także bez zaniedbania obsługi technicznej.
Nie chodzi o żądanie wykonania lotu niesprawnym samolotem. Bezpieczeństwo wymaga usunięcia usterki. Odrębnym pytaniem jest to, kto ponosi skutki zakłócenia wobec pasażera. Sam zwrot „ze względów bezpieczeństwa” nie wyjaśnia źródła awarii ani nie dowodzi nadzwyczajnych okoliczności.
Ukryta wada konstrukcyjna lub przedmiot na pasie
Inaczej może wyglądać ujawniona ukryta wada konstrukcyjna silnika. W sprawie C-411/23 TSUE zakwalifikował takie zdarzenie jako nadzwyczajne również wtedy, gdy producent ostrzegł przewoźnika o wadzie kilka miesięcy wcześniej. Nie można więc utożsamiać każdej awarii części ze zwykłym zużyciem ani zakładać, że wcześniejsze ostrzeżenie zawsze wyklucza nadzwyczajność.
Osobnym przykładem jest uszkodzenie opony przez obcy przedmiot znajdujący się na pasie startowym. TSUE w sprawie C-501/17 uznał takie zdarzenie za nadzwyczajne. To nie oznacza, że każda wymiana opony zwalnia linię z odpowiedzialności. Trzeba ustalić, co spowodowało uszkodzenie.
Co musi wykazać przewoźnik?
Przy powołaniu się na nadzwyczajne okoliczności sprawdzamy łącznie:
Samo potwierdzenie nadzwyczajnej przyczyny nie kończy oceny. Znaczenie mogą mieć dostępność naprawy, części lub rozwiązań zastępczych. Nie ma jednak automatycznego obowiązku utrzymywania samolotu zapasowego w każdym miejscu: ocena środków uwzględnia możliwości techniczne i ekonomiczne przewoźnika.
Jakie informacje przydadzą się SBJ?
Po wstępnym zgłoszeniu możesz przekazać w pełnym formularzu dokumenty lotu i podpis. Przydatne będą potwierdzenie rezerwacji lub bilet, wiadomość o zakłóceniu, opis rzeczywistych godzin podróży oraz odpowiedź linii, jeżeli ją otrzymałeś. Zachowaj również późniejsze wyjaśnienia przewoźnika.
Nie musisz mieć raportu serwisowego, aby zgłosić lot. Nie należy też traktować krótkiego komunikatu z lotniska jako pełnego dowodu. Po analizie materiałów SBJ oceni podstawy roszczenia; rozpoczęcie prowadzenia sprawy wymaga jej przyjęcia przez kancelarię. Jeśli otrzymałeś odmowę, przeczytaj co oznacza odmowa wypłaty odszkodowania.
Czy mimo nadzwyczajnej przyczyny należy się opieka?
Nadzwyczajne okoliczności mogą wyłączyć ryczałt, ale nie znoszą automatycznie obowiązków związanych z opieką lub zmianą podróży. Przy odpowiednio długim oczekiwaniu mogą przysługiwać posiłki i napoje, a gdy trzeba zostać na noc, także hotel i transport. Warunki zależą od rodzaju zakłócenia i dalszej podróży. Przy opóźnieniu odlotu progi opieki zależą od odległości; przy odwołaniu obowiązują inne zasady.
Zwrot ceny biletu jest również odrębnym uprawnieniem. Przy odwołaniu przewoźnik ma zaoferować wybór zwrotu lub podróży zastępczej zgodnie z art. 8. Szczegóły znajdziesz w sekcjach zwrot biletu i opieka po odwołaniu.
Jak SBJ analizuje sprawę
Pomoc SBJ możesz wybrać po zakłóceniu lotu z przyczyn technicznych, również po odmowie wypłaty. Wstępne zgłoszenie jest bezpłatne. Nie stanowi gwarancji wypłaty ani potwierdzenia przyjęcia zlecenia prowadzenia sprawy.
Dane lotu i kontakt
W krótkim formularzu podajesz trasę, rodzaj zakłócenia i dane potrzebne do wstępnej analizy. Dokumenty nie są wymagane na tym etapie.
Ocena roszczenia
Sprawdzamy okoliczności, właściwe prawo i historię działań. Przy ocenie terminu mogą być potrzebne wcześniejsze reklamacje, odpowiedzi i pisma. Jeśli brakuje informacji, kontaktujemy się z Tobą.
Prowadzenie sprawy
Dokumenty i podpis uzupełniasz w pełnym formularzu. Zlecenie zostaje przyjęte, gdy SBJ wyśle potwierdzenie przyjęcia pełnomocnictwa i rozpoczęcia prowadzenia sprawy.
Po krótkim zgłoszeniu możesz od razu przejść do pełnego formularza i dodać dokumenty. To opcjonalne przyspieszenie. Jeśli nie skorzystasz z tej możliwości, dalszą ścieżką pozostaje link po weryfikacji przekazany w e-mailu lub SMS-ie.
Wynagrodzenie wynosi 20% brutto na etapie polubownym albo 30% brutto, gdy konieczne jest postępowanie sądowe. Podstawą jest uzyskana rekompensata, w tym odzyskane koszty pasażera i odsetki. Zasądzone koszty procesu należą do SBJ i nie wchodzą do tej podstawy.
Przy braku uzyskanej rekompensaty SBJ nie pobiera wynagrodzenia. Odrębne zasady kosztów przy odstąpieniu po rozpoczęciu usługi lub wypowiedzeniu zlecenia po wszczęciu postępowania sądowego określa regulamin (§6 i §9). Prowadzenie sprawy nie gwarantuje jej wygrania.
Pytania o awarię samolotu
Czy „problemy techniczne” wystarczą, żeby odmówić odszkodowania?
Nie. To ogólny opis, a nie dowód wyłączenia odpowiedzialności. Trzeba ustalić przyczynę, jej związek z zakłóceniem oraz, przy nadzwyczajnej okoliczności, racjonalne działania przewoźnika.
Czy po prawidłowym przeglądzie każda awaria jest nadzwyczajna?
Nie. Według TSUE niespodziewana awaria części może należeć do normalnej działalności przewoźnika także wtedy, gdy nie wynika z zaniedbania przeglądów.
Czy ukryta wada silnika zawsze zamyka sprawę?
Nie automatycznie. Może być nadzwyczajną okolicznością, ale pozostaje do sprawdzenia jej wpływ na konkretny lot i to, czy linia podjęła racjonalne środki. Samo użycie tej nazwy w odpowiedzi nie dowodzi wady.
Czy muszę zdobyć dokumentację naprawy przed zgłoszeniem do SBJ?
Nie. Wstępne zgłoszenie obejmuje dane lotu i kontakt. W pełnym formularzu przekazujesz posiadane dokumenty i podpis, a kancelaria ocenia dalsze kroki.
Źródła i aktualność
Sprawdzono Poradnik dotyczy technicznych przyczyn zakłócenia lotów objętych EU261.
Podstawa: rozporządzenie 261/2004, van der Lans C-257/14, C-411/23, C-501/17 oraz informacje UE o opóźnieniu.
Sprawdź podstawy roszczenia
Awaria może uzasadniać zatrzymanie samolotu, a jednocześnie nie zwalniać linii z zapłaty odszkodowania. Możesz zgłosić lot do analizy SBJ, także po odmowie przewoźnika. Oceniamy dokumenty i okoliczności, bez gwarancji wyniku sprawy.


